T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Çankırı Müzesi

Coğrafi Konum

COĞRAFİ KONUM*

Çankırı ili Orta Anadolu Coğrafi Bölgesi ve Karadeniz Coğrafi Bölgesi arasında kalmaktadır. Bu nedenle İl, iki bölgenin özelliklerini de barındırmakta ve bir geçiş alanı oluşturmaktadır. İlin komşuları batıda Bolu, kuzeybatıda Karabük, kuzeyde Kastamonu, doğuda Çorum ve güneyde Ankara ile Kırıkkale'dir. İl merkezinin deniz seviyesinden yüksekliği 720metredir.

Yüzölçümü 7490 km² olan İl, merkez ilçeyle birlikte toplam 12 ilçeden oluşmaktadır. İl, ilçe ve belde olmak üzere 31 belediye sayısı ve toplam 362 köy idari ünitesi yer alır. Kent nüfus oranı yüzde altmış üçtür.

Çankırı ili arazisi güneyden kuzeye doğru yükselmekle birlikte kuzeybatı sınırımızı oluşturan Soğanlı Çayı vadisinde rakım güneydoğumuzda yer alan Kızılırmak vadisinde olduğu gibi 500-. civarındadır.

Güneyde yer alan neojen yaşlı alçak platolar jips katmanlarının içine girdiği tortul kayaçlardan oluşmuştur. Kızılırmak ve kolları tarafından derince yarılmış ve bu nehrin havzasına dahil olmuşlardır. Çankırı platoları adı verilen bu sahalar pliyosen ve pliokuaterner dönemlerinde aşındırılmıştır. Bu aşınım yüzeyleri 900-1200 metreler arasında gözlemlenmektedir.

Platoların kuzeyinde Köroğlu Dağ silsilesi uzanır. Mezozoik ve neozoik yaşlı kayaçlardan oluşan Köroğlu Dağlarının, batısında Köroğlu volkanik kütlesi, doğusunda ise daha çok jura ve kretase yaşlı ofiyolitik kayaçlar ve kretase kalker ve flişleri yer tutar.

Köroğlu Dağlarının kuzeyinde yer alan uzunca bir çöküntü alanı, yer kabuğu kırılması sonucu oluşmuştur. Bu alan Kuzey Anadolu Fayı olarak isimlendirilmiştir. Sıkça depremlere sebep olan fay, yakın çevresiyle birlikte Çankırı’da da afetlere sebep olmaktadır.

İl kuzeyinde yükseklikleri 2000 metreyi aşan Ilgaz Dağları yer alır. Bu dağlar . yükseltilere kadar çıkmaktadır. Çankırı, güneyde yarı kurak karasal iklim alanı, kuzeyde ise yarı nemli dağlık karasal iklim alanı olmak üzere iki ayrı iklim bölgesine ayrılabilir. İlde yıllık ortalama yağış , yıllık ortalama sıcaklık ise 11,1 °C’dir. Yaz mevsiminde yaşanan kuraklık tarımda sulamayı gerekli kılmaktadır.

Güneydeki platolar step bitki örtüsüyle kaplıyken dağlara yaklaştıkça ormanlar görülmeye başlar. Bu ormanlar yaz kuraklığına dayanıklı kurakçıl ağaç türlerinden oluşmuşlardır.

İl nüfusu çok yavaş bir büyüme göstermiştir. Bundaki temel neden ilin 1960’lı yıllardan itibaren devamlı göç vermesidir. Göç eden halk daha çok Ankara, İstanbul gibi büyük şehirlere yönelmişlerdir.

Çankırı, tarımsal yapısı, sanayi, maden varlıkları ve hayvansal kaynak potansiyeline bağlı olarak sanayi ve ticarette gelişme göstermiş, İmalat sanayi, tarım, hayvancılık ve madencilik sektörü ağırlıklı bir ekonomik yapıya sahiptir.

*Bu bölüm Çankırı Gökmen, B., 2007: Çankırı İli Coğrafyası, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Ankara (Yayınlanmamış Doktora Tezi) vehttp://www.cankiri.gov.tr adresinden derlenmiştir.