T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Çankırı Müzesi

DOĞA TARİHİ BÖLÜMÜ

IMG_5726.JPG


İlk olarak 1997 yılında Ankara Üniversitesi ve Müze Müdürlüğümüzce ortaklaşa yapılan kurtarma kazılarıyla muhtelif hayvanlara ait fosiller gün ışığına çıkartılmıştır. 2001 yılından itibaren Bakanlar Kurulu Kararlı Kazılara dönüştürülen çalışmalar, Çorakyerler adı verilen lokalitede, Prof. Dr. Ayla SEVİM EROL Başkanlığında yapılmaktadır. Çorakyerler Omurgalı Fosil Yatağı, Çankırı'nın Yapraklı yolu üzerinde, şehir merkezine yaklaşık 5 km mesafede Fatih Mahallesi'nde bulunmaktadır. Son derece önemli fosil bulgularına rastlanılan Çorakyerler Lokalitesi, magnetostratigrafik çalışmalar ve küçük ve büyük omurgalı faunal karşılaştırmalar sonucu 8 ile 8,5 milyon yılları arasına, Geç Miyosen Dönem'e tarihlendirilmektedir.


Sağlam bulgu vermesi ve faunal çeşitlilik açısından hem ülkemizde hemde dünya paleontoloji alanında önemli yer edinmiş lokalitelerinden biridir. Buradan elde edilen fosiller canlılık tarihi, göç yolları ve fauna çeşitliliği açısından yörenin paleocoğrafyasının aydınlatılmasına büyük katkı sağlamaktadır.

Ele geçen buluntular Bovidae (Boynuzlugiller), Girafffidae (Zürafagiller), Suidae (Domuzgiller), Rhinocerotidae (Gergedangiller), Equidae (Atgiller), Proboscidea (Hortumlular), Carnivora (Et Yiyiciler), Primat Takımı (Kuyruksuz Maymunlar), Rodentia (Kemirgenler) ve Gastropod (Salyangozlar) ailelerine mensuptur.

Sergide bulunan Kılıç Dişli Kaplan Fosili (Carnivora) Anadolu’ya özgü bir tür olarak Türkiye’deki tek örnektir. Yapılan çalışmalar neticesinde üç bine yakın fosil buluntu Müzemizde koruma altına alınmış olup bunlardan 80 adeti sergilenmektedir.

Doğa Tarihi sergi salonunda fosil türlerinin teşhiri, dijital ve maket canlandırmaları ve geniş tanıtım/bilgi panolarından oluşmaktadır.  Müzemizde sergilenmekte olan Büyük Omurgalılara ait fosiller;

fosil silüet.jpg




ZÜRAFAGİLLER / Giraffidae

Geç Miyosende birkaç giraffidae cinsi bilinir. Giraffidler Afrika kökenlidirler ve Levant içinden Avrasya’ya göç etmişlerdir. Yunanistan’ın Khios Adası lokalitesinde bulunan ilk giraffid Gergiomeryx ile birkaç cins de Orta Miyosen (16-12 milyon yıl) süresince Doğu Akdeniz’e geçmiştir. Fakat bunların çoğu Orta ya da Batı Avrupa’ya göç etmemişlerdir.

IMG_5811.JPG  IMG_5806.JPG

ATGİLLER / Equidae

Avrupa ve Doğu Akdeniz bölgesinde Geç Miyosen’i karakterize eden en büyük olaylardan biri de Equidae ailesine mensup Hipparion’ların ortaya çıkışıdır. Geç Miyosen tip fosili olarak bilinen Hipparion’lar Kuzey Amerika kökenli göçmen memeliler olarak bilinmektedir.

IMG_5814.JPG  IMG_5813.JPG

GERGEDANGİLLER/ Rhinocerotidae

Günümüzde yok olma sınırına gelmiş olan gergedanlar, yaklaşık 40 milyon yıl öncesinden itibaren bu güne dek evrimleşerek çeşitlenmiş ve büyük bir coğrafyaya yayılmış başarılı bir gruptur. Gergedanlar Kuzey Yarımküre'de Orta Eosen (yaklaşık 40 milyon yıl önce) dönemde, Afrika'da ise ilk olarak Erken Miyosen'de (yaklaşık 25 milyon yıl önce) ortaya çıkmışlardır. Geç Miyosen'de bölgesel iklim değişimlerine bağlı olarak gergedanlar hızlı bir biçimde çeşitlenmişler ve çoğalmışlardır.

IMG_5816.JPG  IMG_5815.JPG



ET YİYİCİLER / Carnivores

Çorakyerlerden lokalitesinden ele geçen et yiyici fosilleri, Mustelidae, Hyaenidae  ve Felidae (Kılıç Dişli Kaplan) olmak üzere üç farklı aileyi temsil etmektedir.

 
et yiyiciler.jpg IMG_5823.JPG

HORTUMLUGİLLER / Proboscidae

Çorakyerler'de yapılan çalışmalarda ele geçen buluntulara göre, filgiller, Proboscidea takımı Choerolophodon pentelici ve Tetralophodon longirostris olmak üzere iki türle temsil edilmektedir.

IMG_5728.JPG IMG_0462.JPG



BOYNUZLUGİLLER/ Bovidae

Boynuzlugiller olarak isimlendirilen Bovidae'ler, çift toynaklı geviş getiren bir ailedir.Yaklaşık 140 türle temsil edilen bu aile sığır, koyun, keçi, manda, bizon, antilop ve ceylan gibi, insanların uzun zamandır av ve ev hayvanı olarak faydalandığı birçok türü içermektedir.

IMG_5820.JPG  IMG_5819.JPG



ARKEOLOJİ BÖLÜMÜ

ETNOGRAFYA BÖLÜMÜ

MÜZE SERGİLEME PLANI